زیرساخت ملی، ماژولار و نظارتپذیر برای توکنیزاسیون داراییها
پلتفرمی برای ثبت، ارزیابی، ساختاردهی حقوقی، صدور کنترلشده، نگهداری و مدیریت چرخه عمر توکنهای مبتنی بر دارایی؛ با تفکیک نقش ناشر، امین، ارزیاب، بازارگاه و نهاد ناظر.
چرخه عمر دارایی
اسناد و مالکیت
حقوقی، مالی، فنی
حقوق دارنده و افشا
ممیزی و کنترل
گزارش و بازخرید
اصول غیرقابل مذاکره
ما چه چیزی نیستیم
این مرزها را عامدانه تعریف کردهایم تا دامنهی محصول از دامنهی مجوز جلو نزند.
مرکز فرمان و دسترسی سریع
نمای عملیاتی دمووضعیت پروندههای نمونه
تعدادها نمونهاند و از گردشکار واقعی استخراج نشدهاند.
آخرین رویدادهای سامانه
رویدادهای نمایشی برای نمایش تجربه کاربری هستند.
نقشه ماژولهای مرکز
دفتر ثبت و شناسنامه داراییها
ثبت دارایی پایه، مالک/ناشر، ارزشگذاری، امین و وضعیت بررسی
داراییهای نمونه
| شناسه | دارایی | طبقه | ارزش (میلیارد تومان) | امین پیشنهادی | وضعیت |
|---|
ثبت دارایی جدید
فرآیند استاندارد توکنیزاسیون
پنج مرحله، گیتهای کنترلی و خروجی مورد انتظار
اصالت اسناد، مالکیت، اختیار ناشر و منع قانونی
پرونده داراییارزیابی حقوقی، مالی، فنی، مالیاتی و حسب مورد فقهی
گزارش ارزشگذاریناشر، امین، نوع حق، سپیدنامه و افشا
ساختار انتشارممیزی قرارداد، تست، مجوز و ثبت تخصیص
شناسه انتشارگزارش، عایدی، انتقال مجاز، بازخرید و خاتمه
گزارش دورهایگیتهای توقف اجباری
- ابهام در مالکیت یا اختیار قانونی
- نبود امکان تفکیک و نگهداری دارایی
- نبود ارزیابی مستقل یا تضاد منافع
- ابهام در حق دارنده توکن
- عدم اخذ مجوز یا تأیید لازم
- نقص ممیزی امنیتی یا AML
مدارک خروجی پرونده
- شناسنامه و زنجیره مالکیت
- گزارش ارزشگذاری و تاریخ اعتبار
- نظر حقوقی و طبقهبندی ابزار
- قرارداد امین و نگهداری
- سپیدنامه و ریسکنامه
- گزارش ممیزی قرارداد هوشمند
کارخانه طراحی توکن
تعریف حقوق و محدودیت توکن؛ نه صرفاً ایجاد یک دارایی دیجیتال
پیکربندی انتشار آزمایشی
برگه مشخصات توکن
محیط آزمون معاملات ثانویه
شبیهساز معاملات ثانویه در چارچوب سندباکس سازمان بورس؛ نه بازار رسمی یا دفتر سفارش واقعی
نمونههای شبیهسازیشده
| نماد | عنوان | طبقه | قیمت نمایشی | وضعیت مجوز | اقدام |
|---|---|---|---|---|---|
| RPF-01 | واحد صندوق نمونه | صندوق | ۱,۰۲۰,۰۰۰ تومان | دارای مجوز سندباکس | |
| GLD-02 | گواهی طلای نمونه | فلزات | ۳,۸۵۰,۰۰۰ تومان | در انتظار تأیید | |
| ENR-03 | مشارکت پروژه انرژی | انرژی | ۵۰۰,۰۰۰ تومان | فاقد مجوز / فقط نمایشی |
برای مشاهده جزئیات کلیک کنید.
KYC، وضعیت کیف پول، محدودیت قانونی و سقفها
توقف کنترلشده در رخداد یا دستور مرجع ذیصلاح
ردپای حسابرسی، زمان، شناسه و علت تغییر
افشای ریسک به سرمایهگذار (پیش از معامله)
مرز این محیط با بازار رسمی
انطباق، احراز هویت و AML
کنترل مبتنی بر ریسک پیش از ورود، حین فعالیت و پس از تراکنش
احراز هویت اشخاص و ذینفع واقعی
PEP، محدودیتهای قانونی و ریسک جغرافیایی
الگوهای غیرعادی و رفتار خارج از پروفایل
اولویتبندی، بررسی انسانی و ارجاع
سوابق تصمیم و گزارش به مرجع ذیصلاح
حداقلسازی داده و دسترسی مبتنی بر نقش
چکلیست کنترلها
امانتداری، تفکیک دارایی و تسویه
تفکیک مسئولیتها
کنترلهای ضروری
- تفکیک دارایی مشتری از دارایی مرکز
- تطبیق دورهای تعداد توکن با حق پایه
- گزارش مغایرت و توقف انتشار/انتقال
- کلید چندامضایی و دسترسی اضطراری
- تداوم کسبوکار و بازیابی بحران
- تعریف مسئولیت کسری، سرقت و ورشکستگی
سناریوی خروج و توقف اضطراری
معماری فنی، امنیت و زیرساخت
لایههای معماری پیشنهادی
پنل ناشر، سرمایهگذار، امین و ناظر؛ API Gateway
ثبت دارایی، ارزشگذاری، افشا و چرخه عمر
KYC/KYB، نقشها، سیاست انتقال و پایش
صدور، توقف، سوزاندن و توزیع عایدی
DLT مجوزمحور، گرههای مستقل و حاکمیت
امین، بانک/پرداختیار مجاز و سامانههای رسمی
امنیت و مدیریت کلید
- HSM یا راهکار امن معادل
- چندامضایی و تفکیک وظایف
- رمزنگاری داده در انتقال و سکون
- تست نفوذ و ممیزی مستقل
- SIEM و ثبت رخداد
- پشتیبانگیری و آزمون بازیابی
تصمیم معماری پیشنهادی
برای MVP، ساخت بلاکچین اختصاصی از روز اول توصیه نمیشود. ابتدا لایه کسبوکار و کنترلها روی دفترکل مجوزمحور یا زیرساخت موجودِ مورد قبول ناظر پیاده شود؛ طراحی باید مهاجرتپذیر بماند.
حاکمیت شرکتی و تفکیک مسئولیتها
راهبرد، ریسکپذیری و سیاستها
نظارت مستقل و کنترل داخلی
معماری، امنیت و تغییرات محصول
AML، مقررات و گزارشدهی
ریسک حقوقی، عملیاتی و بازار
آزمون مستقل کنترلها
ماتریس تفکیک نقش
| فعالیت | مرکز | ناشر | امین | ارزیاب | ناظر |
|---|---|---|---|---|---|
| پرونده فنی | اجرا | ارائه اطلاعات | تأیید اسناد | — | دسترسی نظارتی |
| ارزشگذاری | هماهنگی | ارائه اطلاعات | مستندات | مسئول | نظارت |
| تعهد انتشار | زیرساخت | مسئول اصلی | اجرای تعهد | — | تأیید حسب مقررات |
| صدور و ثبت | فنی | تأیید | تأیید پشتوانه | ممیزی | مجوز/نظارت |
حل اختلاف و رسیدگی به شکایت
مدل کسبوکار و اقتصاد
درآمد از خدمات زیرساختی شفاف؛ نه وعده سود یا سفتهبازی توکن
ثبت، داده و هماهنگی ارزیابی
مدیریت فنی و قرارداد در چارچوب مجاز
پنل ناشر، چرخه عمر، گزارش و API
در صورت مجوز و ساختار قراردادی مجاز
فقط در چارچوب سندباکس یا اخذ مجوز نقش معاملاتی؛ در غیر این صورت خارج از دامنهی محصول
داشبورد، تطبیق و گزارش نظارتی
سه سناریوی مالی لازم برای دفاع
| سناریو | فرض اصلی | سیاست هزینه | شاخص تصمیم |
|---|---|---|---|
| محافظهکارانه | ۱ تا ۲ پایلوت، بدون بازار ثانویه | توسعه مرحلهای | هزینه هر پرونده |
| مبنا | چند ناشر نهادی و اتصال امینها | افزایش ظرفیت پس از پایلوت | درآمد تکرارشونده |
| رشد | چندبخشی پس از مجوز | سرمایهگذاری مشروط به KPI | مقیاس و کیفیت کنترل |
دفتر ثبت ریسک و کنترلها
چارچوب حقوقی و مسیر اخذ مجوز
ماتریس اولیه موضوعات و مراجع قابل بررسی
| موضوع | پرسش تعیینکننده | مرجع قابل بررسی | مدرک لازم |
|---|---|---|---|
| اوراق بهادار و صندوق | آیا توکن نماینده ورقه یا واحد صندوق است؟ | سازمان بورس و ارکان بازار | طبقهبندی، سپیدنامه و مجوز |
| رمزپول و مبادله | آیا خدمت رمزپولی/کارگزاری ارائه میشود؟ | بانک مرکزی | شرح خدمات و جریان وجوه |
| مالکیت ملک | حق مالکیت چگونه در دفتر رسمی ثبت/منتقل میشود؟ | ثبت اسناد و سازمان بورس حسب ابزار | زنجیره مالکیت و قرارداد |
| کالا و فلزات | گواهی سپرده، قبض انبار یا ابزار کالایی؟ | بورس کالا و انباردار | اسناد انبار، بیمه و تحویل |
| انرژی و پروژه | حق دارنده و جریان نقدی چیست؟ | بورس انرژی و مراجع تخصصی | مجوز پروژه و قرارداد |
| داراییهای دولتی | آیا مشمول مقررات خاص تأمین مالی/مولدسازی است؟ | وزارت اقتصاد و مراجع قانونی | مالکیت عمومی، ارزیابی و مصوبه |
| معامله ثانویه توکن دارایی | آیا توکن در طبقهبندی اوراق بهادار قرار میگیرد یا رمزدارایی؟ | سازمان بورس / بانک مرکزی حسب طبقهبندی | طبقهبندی حقوقی و مجوز نقش معاملاتی |
چارچوبهایی که باید مستند شوند
- قانون بازار اوراق بهادار و مقررات انتشار، عرضه و معامله
- قانون بانک مرکزی و مقررات جاری رمزپول، در صورت شمول
- قوانین تجارت الکترونیکی، جرایم رایانهای و ثبت اسناد
- قواعد AML/CFT، شناسایی مشتری و نگهداری سوابق
- مقررات مالیاتی، حسابداری، افشا و حسابرسی
- مصوبات و نظرهای فقهی مرتبط با ماهیت دارایی و قرارداد
۶ درخواست مشخص از سازمان بورس
- طبقهبندی حقوقی سناریوهای نمونه و حدود صلاحیت سازمان
- مجوز یا ثبت لازم برای اپراتور زیرساخت
- مرز مسئولیت مرکز، ناشر، امین، بازارگاه و عامل تسویه
- مسیر سندباکس، مدارک و محدودیتهای پایلوت
- الزامات اتصال به سپردهگذاری مرکزی و نهادهای مالی
- الزامات گزارشدهی، دسترسی نظارتی و ممیزی
چکلیست مدارک لازم برای درخواست سندباکس
پرسشهای متوقع ناظر و پاسخهای ما
پاسخهای کوتاه و آماده برای جلسهی کارشناسی
نقشه راه اجرایی و شاخصهای عملکرد
نظر حقوقی، طبقهبندی و شرکای امین
Gate: دامنه تأییدثبت، گردش کار، اسناد و پنل نظارتی
Gate: آزمونیک دارایی، امین و ممیزی مستقل
Gate: تأیید ناظرچرخه عمر، تطبیق و گزارشدهی
Gate: کنترلهاچندبخشی پس از اثبات پایلوت
Gate: مجوز توسعهKPIهای اصلی
- زمان متوسط بررسی پرونده
- درصد پرونده ردشده و علت رد
- درصد تطبیق توکن با حق پایه
- تعداد و شدت رخداد امنیتی
- زمان رسیدگی هشدار AML
- بهموقع بودن گزارشها
- هزینه عملیاتی هر انتشار
- رضایت ناشر و کیفیت افشا
پایلوتهای پیشنهادی برای بررسی
۱. صندوق/اوراق: در صورت همکاری نهاد مالی و ساختار مجاز.
۲. کالای انبارشده: با انبار معتبر، بیمه و سازوکار تحویل.
۳. پروژه انرژی: پس از روشن شدن ماهیت حق و مجوز پروژه.
انتخاب نهایی تابع نظر سازمان، شریک نهادی و سادگی حقوقی است.
گزارشها و داشبورد مدیریتی
نمای یکپارچه از وضعیت داراییها، پروندههای در جریان، کنترلهای انطباق، ریسکها و عملکرد عملیاتی مرکز.
توزیع طبقات دارایی (نمونه)
درصدها از مجموع ارزش اسمی ۶ دارایی نمونه محاسبه شدهاند.
گزارشهای قابل تولید
چرخه گزارشدهی
دادههای ثبتشده
کنترل کیفیت داده
شاخص و انحراف
مسئول مجاز
سطح دسترسی
تمام اعداد این صفحه صرفاً نمونه رابط کاربری هستند و از سامانه عملیاتی دریافت نمیشوند.
اتصالات، یکپارچهسازی و API
طراحی اتصال کنترلشده به سامانههای هویتی، بانکی، امین، ارزیاب، زیرساخت امضای دیجیتال و شبکههای ثبت؛ با ثبت رویداد و مدیریت دسترسی.
درگاههای قابل اتصال در معماری هدف
استانداردهای کنترلی اتصال
- احراز هویت سرویس به سرویس و کلیدهای چرخشی
- حداقلسازی داده و اصل دسترسی مبتنی بر نقش
- امضای درخواستها و جلوگیری از بازپخش
- محدودیت نرخ، ثبت رخداد و هشدار خطا
- محیط آزمایش جدا از محیط عملیاتی
- مستندسازی نسخه API و سیاست تغییرات
در این نسخه اتصال خارجی فعال نیست؛ این صفحه معماری اتصال پیشنهادی را نمایش میدهد.
واژهنامه
تعریف کوتاه اصطلاحات پرکاربرد برای اعضای غیرفنی
تنظیمات و پشتیبانگیری
عملیات داده
داراییهای افزودهشده فقط در حافظه محلی مرورگر ذخیره میشوند.